SPRAWOZDANIA KONSULTANTÓW WOJEWÓDZKICH

ZA ROK 2006

województwo mazowieckie

Jerzy Jarosz

Konsultant Wojewódzki

w dziedzinie medycyny paliatywnej

dla województwa mazowieckiego

Próbując odpowiedzieć na pytania przedstawione Przez Konsultanta Krajowego, rozesłałem ankiety do wszystkich ośrodków OPH na terenie Mazowsza. Odpowiedź uzyskałem od ok. 70% ośrodków i m. in. na ich podstawie sformułowałem poniższe odpowiedzi. Szczegółowych danych ilościowych, szczególnie odnośnie punktu 1 - nie posiadam. Sam posługuję się danymi uzyskiwanymi ze stron internetowych Konsultanta Krajowego.


Łączę wyrazy szacunku i serdeczne pozdrowienia
 

Jerzy Jarosz

Konsultant Wojewódzki

w dziedzinie medycyny paliatywnej

dla województwa mazowieckiego

1. Liczba jednostek opieki paliatywnej/hospicyjnej

2. Terytorialne rozmieszczenie z określeniem powiatów obsługiwanych przez hospicja

3. Czy kontrakty NFZ z jednostkami oph uwzględniają Pana opinię jako konsultanta

4. Jakie ma Pan trudności w wykonywaniu swoich obowiązków jako konsultanta wojewódzkiego 

5. Czy bierzecie Państwo udział w planach zdrowotnych województw opracowanych przez Urząd Marszałkowski

6. Ocena stopnia przygotowania kadrowego jednostek opieki paliatywnej

7. Ocena zatrudnienia

8. Ocena dostępności szkoleń specjalistycznych, kursów i konferencji

9. Ocena zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez NFZ

10. Omówienie udziału Konsultanta w pracach planistycznych i w opiniowaniu decyzji administracyjnych

11. Ocena praktycznych możliwości wykonywania obowiązków Konsultanta Wojewódzkiego

12. Ogólna ocena sytuacji opieki paliatywnej w województwie

13. Problemy zgłaszane przez ośrodki

1. Liczba jednostek opieki paliatywnej/hospicyjnej

  • liczba specjalistycznych Zakład Opieki Zdrowotnej udzielających wyłącznie świadczeń  w zakresie opieki paliatywnej

  • wydzielonych organizacyjnie jednostek działających w ramach Zakład Opieki Zdrowotnej

  • komórek nie tworzących wydzielonych jednostek

  • usługi prowadzone w ramach indywidualnych i grupowych praktyk lekarskich lub w ramach stowarzyszeń
     

2. terytorialne rozmieszczenie z określeniem powiatów obsługiwanych przez hospicja

    1. poradnie (?)

    2. domowe
      Pośród 42 powiatów województwa mazowieckiego - 6 można uznać za "białe plamy" w zakresie opieki domowej (garwoliński, legionowski, łosicki, makowski, miński, ostrowski)

    3. stacjonarne

Hospicja stacjonarne są rozmieszczone stosunkowo równomiernie na terenie województwa.  Nie obserwuje się kolejek w oczekiwaniu na miejsce w hospicjum, jedynie w Warszawie, okresowo, czas oczekiwania przekracza 10 dni. W "terenie" barierą w wykorzystywaniu hospicjów stacjonarnych są odległości i problemy transportowe.

Jeśli zostanie utrzymany dotychczasowy model opieki stacjonarnej, to w najbliższym czasie istnieje tylko potrzeba uzupełnienia ilości łóżek na terenie Warszawy

 

3. Czy kontrakty NFZ z jednostkami oph uwzględniają Pana opinię jako konsultanta

 Nie uwzględniają.

Corocznie NFZ, tuż przed rozpoczęciem kontraktowania, zwraca się z prośbą o wyszczególnienie kwalifikacji jakie powinien posiadać personel medyczny jednostek opieki paliatywnej. Każdego roku przekazuję  zakres szkoleń, który powinni ukończyć pracownicy ośrodków opieki paliatywnej wraz z notatką, że obecnie na potrzeby tegorocznego konkursu ofert, z uwagi na brak odpowiedniej liczby tak wyszkolonego personelu można przyjąć wymogi "minimum". Określam też takie wymogi.

 

W 2004 roku, na prośbę NFZ podałem listę ośrodków, które moim zdaniem spełniają kryteria jakościowe opieki paliatywnej (26 ośrodków) oraz listę 12 ośrodków, które ubiegały się o kontrakty ale w mojej opinii ich stopień przygotowania budził wątpliwości. Nie mam żadnych informacji, czy moje opinie są brane pod uwagę.

 

Obserwuję, że kontrakty uzyskują także ośrodki, o których działalności nic nie wiem i nie jestem pytany o opinię.

 

Reasumując, istnieją pozorne przejawy  współpracy Konsultanta i NFZ ale faktycznie opinia konsultanta nie ma żadnego znaczenia w podejmowaniu decyzji o zabezpieczniu usług w zakresie medycyny paliatywnej
 

4. Jakie ma Pan trudności w wykonywaniu swoich obowiązków jako konsultanta wojewódzkiego

 

Obecnie, jedyną funkcją konsultanta jaka jest faktycznie wykonywana jest nadzór nad przebiegiem specjalizacji lekarzy. Tutaj, istotnym ograniczeniem jest liczba miejsc specjalizacyjnych i nierównomierny dopływ lekarzy, podejmujących specjalizację.

 

Istotnym problemem w wykonywaniu obowiązków konsultanta jest brak jakichkolwiek reakcji na sprawy sygnalizowane przez konsultanta ze strony Wojewody. Coroczne sprawozdanie dostarczane wojewodzie jest wprawdzie uwzględniane i w jakimś sensie omawiane podczas spotkania Wojewody z Konsultantami lecz nie ma żadnych konsekwencji praktycznych.

 

W 2006 roku, nowy Wojewoda zapowiedział, że współpraca ma nabrać bardziej praktycznego charakteru, ale skończyło się na deklaracji. Żadna ze spraw sygnalizowanych w rocznych sprawozdaniach nie doczekała się odpowiedzi. W ostatnim sprawozdaniu (za 2005) były to m. in.:

  • Konieczność ujednolicenia zasad rejestrowania jednostek medycyny paliatywnej i kontraktowania ich usług w oparciu o ścisłe kryteria stawiane jednostkom tego typu i opiniowanie przez konsultanta wojewódzkiego (jako wymóg obligatoryjny).

  • Opracowanie/uzgodnienie wojewódzkiego planu rozwoju opieki paliatywnej ze szczególnym uwzględnieniem problemu likwidacji „białych plam” - powiatów pozbawionych opieki paliatywnej ale też przeciwdziałaniu nadmiernemu kreowaniu potrzeb dyktowanemu działalnością komercyjną.  Dokonanie oceny przydatności różnych wskaźników ilościowych dla planowania rozwoju

  • Zorganizowanie ośrodka prowadzącego specjalizację pielęgniarek

  • Sygnalizowałem też konieczność podjęcia dyskusji i działań zmierzających do zmniejszenia ryzyka wypalenia zawodowego wśród personelu opieki paliatywnej i innych podobnych dziedzin medycyny.

Kolejnym problemem w pracy konsultanta są próby  izolowania się niektórych ośrodków i próby tworzenia niezdrowej konkurencji.  W takiej sytuacji Konsultant nie jest postrzegany jako sojusznik, a raczej podejrzewany o reprezentowanie tej "drugiej", "wrogiej" strony.

 

 5. Czy bierzecie Państwo udział w planach zdrowotnych województw opracowanych przez Urząd Marszałkowski

 NIE

6. Ocena stopnia przygotowania kadrowego jednostek opieki paliatywnej w zakresie:

 

  • specjalizacji z medycyny paliatywnej z uwzględnieniem liczby osób:

a)  posiadających specjalizację z dziedziny medycyny paliatywnej:
11
(w tym 1 osoba nie pracuje w tej dziedzinie, a 2 pracują czasowo za granicą))

 

b)  znajdujących się w trakcie specjalizacji:
6

c)  posiadających uznane przez konsultanta uprawnienia do udzielania świadczeń specjalistycznej opieki paliatywnej:
nie przyznawałem takich uprawnień,
choć 45 deklaruje ich posiadanie

 

  • specjalizacji pielęgniarskiej w dziedzinie opieki paliatywnej z uwzględnieniem liczby osób:

a)  posiadających specjalizację
0

b)  znajdujących się w trakcie specjalizacji
12

c)  posiadających uznane przez konsultanta uprawnienia do udzielania świadczeń specjalistycznej opieki paliatywnej
nie przyznawałem takich uprawnień,
deklaruje ich posiadanie - 119

 

7. zatrudnienia z uwzględnieniem

(nie posiadam takich danych):

8. Ocenę dostępności szkoleń specjalistycznych, kursów i konferencji z uwzględnieniem:

a) kursów przeprowadzonych w roku 2005 z podaniem liczby uczestników i omówienie kursów przewidywanych w roku 2006

w latach 2005 i 2006:
W Centrum Onkologii  
szkolenia - kursy   dla onkologów klinicznych

  • specjalizacyjny - 30 osób,

  • wykłady podczas kursu atestatycyjnego ok. 50 osób

onkologii ginekologicznej

  • kurs specjalizacyjny - ok. 20 osób i

  • podczas kursu atestacyjnego - ok. 20 osób 

2006:

kurs dla pielęgniarek zespołów wsparcia (30 osób)

 

2005 i 2006:

kursy dla lekarzy rodzinnych w ramach Akademii LANCET

  • onkologia z medycyną paliatywną 150 - 500 osób

2006:

kursy / warsztaty:

  • postępy w onkologii z medycyną paliatywną dla lekarzy rodzinnych i onkologów ok. 400 osób

b) konferencji odbytych w roku 2005 z podaniem liczby uczestników i omówienie konferencji przewidywanych w roku 2006

2005 i 2006:

  • Doroczna Konferencja:
    "Postępy w leczeniu bólów nowotworowych i opiece paliatywnej"
    150 osób

9. Ocena zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez NFZ w zakresie:

 

a)  cen jednostkowych poszczególnych świadczeń

b)  ilości kontraktowanych świadczeń
ilość kontraktowanych świadczeń jest adekwatna do możliwości personalnych oph na Mazowszu. Ankietowane ośrodki sygnalizują potrzebę większej elastyczności w podejściu do liczby zakontraktowanych świadczeń. Przede wszystkim chodzi o refundację tzw. "nadwykonów"

c)  wysokości środków przekazywanych jednostkom

 Wartość punktów jest zróżnicowana w kontraktach z poszczególnymi jednostkami.

Ogólnie - panuje zgodność, że o ile w opiece domowej uzyskiwane kontrakty pozwalają na utrzymanie bieżącej działalności jednak bez możliwości rozwoju czy podnoszenia płac, to w hospicjach stacjonarnych kontrakty są jeszcze bardziej zaniżone i nie pokrywają ponoszonych kosztów. 

d) w jakim stopniu kontrakty Funduszu zawierane z jednostkami oph uwzględniają opinię konsultanta

Nie uwzględniają w żadnym stopniu

10. Omówienie udziału Konsultanta w:

a) tworzeniu planów zdrowotnych województwa opracowanych przez Urząd Marszałkowski oraz oddział Narodowego FZ
Nie było takiej współpracy.
We wrześniu br. odbyłem rozmowę z Panią Naczelnik Wydziału Świadczeń Opieki Zdrowotnej i Kontroli Maz. Oddz. Woj. NFZ podczas której nakreśliliśmy formy przyszłej współpracy w w rzeczonym zakresie.

b)  opiniowaniu opracowań planistycznych dot. opieki zdrowotnej oraz określenie stopnia uwzględnienia opinii w opiniach i decyzjach Wojewody
Brak jakiejkolwiek konstruktywnej współpracy

c) komisjach i zespołach powoływanych w celu realizacji polityki zdrowotnej
Nie było takich działań

12. Ogólną ocenę sytuacji opieki paliatywnej w województwie

  •  Stan opieki paliatywnej na terenie Mazowsza można określić jako ustabilizowany. Liczba ośrodków pozostaje od kilku lat na podobnym poziomie, zapewniając zadowalającą dostępność do opieki w większości powiatów. Nadal pozostają tereny pozbawione takiej dostępności - białe plamy. Nadal nie podejmuje się działań dla zlikwidowania tego problemu.
     

  • W ubiegłym jak i w obecnym roku  można  było obserwować rosnące oczekiwania chorych w stosunku do jakości opieki świadczonej przez ośrodki oph. Wzrost oczekiwań sygnalizowany jest przez lekarzy opieki paliatywnej, żądania i skargi docierały do punktu informacyjnego Centrum Onkologii, a także do Konsultanta Wojewódzkiego.
     

  • Skargi dotyczyły  przede wszystkim możliwości uzyskania pomocy paliatywnej w trybie  sytuacji naglących, szczególnie w dniach wolnych od pracy, niedotrzymywania umówionych terminów wizyt domowych lub też  problemów szczegółowych dotyczących konkretnych sytuacji klinicznych. Wiele ze skarg należy uznać za uzasadnione i zawinione przez personel medyczny. Część jednak spowodowana jest niedoskonałościami systemu ochrony zdrowia w ogóle, a tylko zgłaszana do opieki paliatywnej jako do jednej z najlepiej dostępnych form opieki medycznej.
     

  • Problemem pozostaje szkolenie personelu medycznego i uzyskiwanie odpowiednich kwalifikacji. Na terenie województwa, bardzo aktywnie prowadzone jest szkolenie przeddyplomowe pielęgniarek oraz szkolenie w zakresie medycyny paliatywnej dla onkologów i  lekarzy rodzinnych. Istotne braki występują w zakresie szkolenia lekarzy i pielęgniarek opieki paliatywnej. W odniesieniu do lekarzy, dostępne są tylko szkolenia indywidualne prowadzone przez Konsultanta Wojewódzkiego. W odniesieniu do pielęgniarek - kursy prowadzi ośrodek w Siedlacach. Istnieje też program szkoleniowy prowadzony przez ośrodki Caritas  ale do tego programu konsultant wojewódzki nie ma dostępu.
     

  • Trudności w realizacji szkoleń prowadzą do corocznego redukowania wymagań stawianym personelowi oph podczas kontraktowania świadczeń przez NFZ. 
     

  • Istotnym problemem, rzutującym bezpośrednio na dostępność i jakość opieki paliatywnej na Mazowszu jest brak współpracy NFZ z Konsultantem Wojewódzkim.

 13. Problemy zgłaszane przez ośrodki:

  • Brak czynnej współpracy w organizowaniu i prowadzeniu ośrodków ze strony władz lokalnych
     

  • Potrzeba opracowania i wdrażania medycznych standardów opieki
     

  • Uproszczenie i unowocześnienie dokumentacji medycznej
     

  • Brak możliwości szkolenia (przede wszystkim pielęgniarek) bez konieczności dalekich wyjazdów. Wysokie koszty szkolenia personelu
     

  • Potrzeba bardziej elastycznego traktowania ilości zakontraktowanych procedur
     

  • Zniwelowanie nieuzasadnionego zróżnicowania w wysokości refundacji tych samych procedur w różnych regionach kraju

Jerzy Jarosz

Konsultant Wojewódzki

w dziedzinie medycyny paliatywnej

dla województwa mazowieckiego

1. Liczba jednostek opieki paliatywnej/hospicyjnej

2. Terytorialne rozmieszczenie z określeniem powiatów obsługiwanych przez hospicja

3. Czy kontrakty NFZ z jednostkami oph uwzględniają Pana opinię jako konsultanta

4. Jakie ma Pan trudności w wykonywaniu swoich obowiązków jako konsultanta wojewódzkiego 

5. Czy bierzecie Państwo udział w planach zdrowotnych województw opracowanych przez Urząd Marszałkowski

6. Ocena stopnia przygotowania kadrowego jednostek opieki paliatywnej

7. Ocena zatrudnienia

8. Ocena dostępności szkoleń specjalistycznych, kursów i konferencji

9. Ocena zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez NFZ

10. Omówienie udziału Konsultanta w pracach planistycznych i w opiniowaniu decyzji administracyjnych

11. Ocena praktycznych możliwości wykonywania obowiązków Konsultanta Wojewódzkiego

12. Ogólna ocena sytuacji opieki paliatywnej w województwie

13. Problemy zgłaszane przez ośrodki

^ powrót do początku tekstu

>> sprawozdania konsultantów wojewódzkich za rok 2006

Opieka paliatywna w woj. mazowieckim

>> sprawozdanie za rok 2005

>> sprawozdanie za rok 2004

aktualizowano: 2006-10-18

powrót do: [planszy głównej]